Levend verlies is rouwen om iemand die er nog is, of om een gezondheid, rol of toekomst die blijvend verandert.
Levend verlies is een terugkerend thema in Saskia's lezingen, publicaties en podcast. Zij schreef er ook over in Trouw.
Bij rouw denken de meeste mensen aan het overlijden van een dierbare. Levend verlies is anders. Er ligt niemand opgebaard, er is geen uitvaart en er komen geen kaarten. En toch is het echte rouw.
Het is rouwen om wat er nog wél is en tegelijk verloren gaat: gezondheid, een rol, een relatie, een toekomstbeeld. Ik schrijf en spreek erover vanuit eigen ervaring, en vanuit de overtuiging dat dit verlies herkenning en erkenning verdient.
Levend verlies kent vele gezichten. De partner van iemand met dementie, die elke week een stukje meer kwijt is. Ouders van een kind met een beperking, een ernstige ziekte of een verslaving. Wie zelf gezondheid verliest, en daarmee het leven zoals het was. De mantelzorger die jarenlang zorgt en intussen rouwt. Een scheiding. Het verlies van werk, een functie of een toekomstbeeld.
Wat al deze vormen delen: het verlies is echt, en de omgeving ziet het vaak niet.
Voor rouw na een overlijden hebben we rituelen, woorden en vrije dagen. Voor levend verlies is er bijna niets. Het leven gaat door, het werk gaat door, en de buitenwereld verwacht dat jij ook doorgaat. Wie rouwt om iemand die nog leeft, hoort vaak goedbedoelde zinnen die de plank misslaan. Of een stilte, omdat niemand weet wat hij moet zeggen.
Zo rouwen veel mensen jarenlang zonder dat iemand het zo noemt. Ook op de werkvloer kan levend verlies invloed hebben op energie, concentratie en wat iemand aankan, terwijl de omgeving niet altijd herkent wat er speelt.
Levend verlies hoeft niet opgelost te worden. Het heeft woorden nodig, en iemand die zegt: ik zie het. Erkenning dat dit rouw is, ook zonder uitvaart. Ruimte om te missen wat er niet meer is, terwijl je zorgt voor wat er nog wel is.
In mijn lezing De toekomst die je verliest laat ik zien hoe breed rouw is en wat het verschil maakt als levend verlies wordt herkend. Voor organisaties die hiermee te maken hebben, op de werkvloer of in de dienstverlening, geef ik kennissessies en workshops.
Levend verlies kan centraal staan in een lezing, of onderdeel zijn van een bijeenkomst over mantelzorg, duurzame inzetbaarheid en rouw op de werkvloer.
Voor publieksavonden, mantelzorgorganisaties, zorg en welzijn, gemeenten en maatschappelijke bijeenkomsten. Over verlies dat niet altijd als rouw wordt herkend.
Bekijk de lezingVoor HR, leidinggevenden en teams. Over mantelzorg, ziekte, veranderende belastbaarheid en de vraag hoe je erkenning verbindt aan werkbare afspraken.
Voor organisatiesIn de eerste aflevering van mijn podcast Verder met Rouw vertel ik over levend verlies: wat het is, hoe het voelt en waarom het zo vaak ongezien blijft. Geen therapie, wel een eerlijk verhaal.
Levend verlies speelt thuis, maar gaat vaak mee naar het werk. Een leidinggevende hoeft het niet op te lossen. Wel helpt het als iemand herkent wat er speelt, de juiste vragen durft te stellen en samen bespreekt wat werkbaar is.
Ik geef hierover lezingen en workshops voor organisaties, gemeenten, zorg, welzijn en onderwijs. Bespreek een bijeenkomst.